5 مارس 2025 - یک مطالعه ی جدید نشان می دهد که مبتلایان به دیابت نوع 2 که پیوند کلیه دریافت کرده و با دسته جدیدی از داروهای ضد چاقی درمان شده اند، کمتر دچار رد پیوند می شوند و مدت بیشتری زنده می مانند. چاقی نه تنها یک عامل خطر شناخته شده برای دیابت است، بلکه خطر عوارض پس از جراحی مانند التهاب، رد عضو و مرگ زودرس را افزایش می دهد.
نتایج این تحقیق در مجله ی The Lancet Diabetes and Endocrinology منتشر شده است.
تحقیقات قبلی فواید مصرف داروهای دیابت در مقطعی پس از پیوند را برای گیرندگان پیوند کلیه با سابقه دیابت نوع 2 نشان داده بود، این افراد کاهش آهسته تری را در عملکرد کلیه ی پیوندی نسبت به افرادی که از این داروها استفاده نمی کردند، تجربه کردند.
این دسته ی دارویی آگونیست های گیرنده ی GLP-1 هستند که شامل سماگلوتید، لیراگلوتید و دولاگلوتاید می باشند که اکنون با نام های Ozempic، Wegovy، Saxenda،Victoza و Trulicity به بازار عرضه می شوند.
با این حال، با توجه به عوارض جانبی شناخته شده ی آنها، که شامل التهاب در پانکراس و مشکلات کبدی است، مشخص نیست که آیا پزشکان می توانند این داروها را برای افراد گیرنده ی پیوند کلیه تجویز کنند یا خیر.
همچنین نگرانی دیگری که وجود دارد این است که آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 ممکن است خطر ابتلا به نوع نادری از سرطان تیروئید در بیمارانی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی را برای جلوگیری از رد پیوند مصرف می کنند، افزایش دهند.
این مطالعه ی جدید که توسط محققان NYU Langone Health انجام شد، نشان داد که افرادی که آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 را عمدتاً طی سه سال پس از دریافت پیوند خود دریافت کرده بودند، نسبت به افرادی که این داروها برای آنها تجویز نشده بود، 49 درصد کمتر دچار نارسایی عضوی شدند – زمانی که کلیه پیوندی از کار می افتد و بیمار باید دیالیز را از سر بگیرد.
خطر مرگ و میر در میان دریافت کنندگان پیوند کلیه که از این داروها استفاده می کردند، در مقایسه با افرادی که از این داروها استفاده نمی کردند، در مدت پنج سال پس از شروع مصرف دارو، ۳۱درصد کاهش داشت.
در حالی که خطر التهاب در لوزالمعده، مشکلات کبدی یا سرطان تیروئید در بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 بیشتر نبود، این مطالعه نشان داد که گروه تحت درمان با آگونیست‌های گیرنده یGLP-1 ، 49 درصد شانس بیشتری برای ابتلا به رتینوپاتی دیابتی داشتند. این آسیب بالقوه کور کننده به بافت حساس به نور در پشت چشم اغلب با دیابت همراه است، زمانی که سطح قند خون تحت کنترل نباشد.
دکتر بابک اورندی، متخصص طب چاقی، محقق ارشد این مطالعه، جراح پیوند و متخصص طب چاقی، گفت: «نتایج مطالعه ی ما قوی ترین شواهد تا به امروز را در مورد ایمنی و اثربخشی آگونیست های گیرنده ی GLP-1 در رسیدگی به دیابت نوع 2 در دریافت کنندگان پیوند کلیه ارائه داده است».
دکتر اوراندی، دانشیار دپارتمان های جراحی و پزشکی در دانشکده پزشکیNYU Grossman ، گفت: «تحقیق ما حجم زیادی از داده های بالینی واقعی را برای هدایت مدیریت مزایا و خطرات استفاده ازآگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 در گیرندگان پیوند کلیه ارائه داد».
این مطالعه برای روشن شدن ارزش و ایمنی این داروها طراحی شده بود. محققان سوابق پزشکی 18016 گیرنده ی پیوند کلیه مبتلا به دیابت پیش از پیوند را در ایالات متحده بین سال‌های 2013 تا 2020 بررسی کردند که از این تعداد برای 1916 نفر تحت درمان با آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 بودند.
دکتر مارا مک‌آدامز-دمارکو، محقق ارشد و اپیدمیولوژیست، دانشیار بخش جراحی و سلامت جمعیت در دانشکده پزشکی دانشگاه گروسمن نیویورک، گفت: «یافته‌های ما همچنین نشان می دهد که اگرچه مزایای آگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 قابل توجه است، اما استفاده از این داروها با خطر رتینوپاتی دیابتی همراه است، که نشان می دهد پزشکان باید به دقت سلامت چشم گیرندگان پیوند کلیه مبتلا به دیابت را که شروع به استفاده از این داروها کرده اند، تحت نظر داشته باشند» .
دکتر اوراندی، گفت: کلید مدیریت این خطر غربالگری رتینوپاتی دیابتی، به ویژه در افراد مبتلا به دیابت کنترل نشده، و اطمینان از این موضوع است که سطح قند خون قبل از مصرف آگونیست‌های گیرنده یGLP-1 تحت کنترل است. او همچنین به پزشکان پیشنهاد کرد که به آرامی دوزهای GLP-1 را از کم به زیاد (تیتر) در گیرندگان پیوند کلیه مبتلا به دیابت شدید یا در بیماران با سابقه مشکلات چشمی، تنظیم کنند.
یکی از یافته‌های دیگر این مطالعه این بود که مصرف کنندگانآگونیست‌های گیرنده ی GLP-1 نسبت به افرادی که این داروها را استفاده نمی کردند، جوان تر، زن، سیاه پوست و فقیرتر بودند.به گفته ی محققان، تحقیقات بیشتری در مورد مکانیسم بیولوژیک فواید آگونیست های GLP-1 در افراد گیرنده ی پیوند و چگونگی تاثیر این داروها بر بهبود سلامت کلیه پس از پیوند لازم است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-03-anti-obesity-drugs-benefit-kidney.html